Waarom (bijna*) alle honden blaffen en wat jij moet weten
(*bekend is dat de Basenji niet blaft maar “jodelt”)
Het valt mij regelmatig op hoe vaak en veel eigenaren zich verbaasd of geïrriteerd voelen over het blaffen van hun hond. Voor honden is blaffen een heel natuurlijke manier van communiceren, maar voor jou als baasje kan het soms verwarrend of lastig zijn. Het is daarom belangrijk om te beseffen dat blaffen altijd een reden heeft en dat jouw hond je iets duidelijk probeert te maken.
Het vocale gedrag van honden vindt zijn oorsprong bij hun voorouders: de wolven. Wolven leven in kleine roedels en gebruiken hun huilen om elkaar over grote afstanden te roepen, bijvoorbeeld om samen een grote prooi te vangen. Janken binnen de groep is vaak een hulproep. Toen mensen en wolven duizenden jaren geleden samenleefden, merkten wolven dat deze geluiden onze aandacht trokken en zorg opriepen. Daardoor zijn veel van deze vocale signalen doorgegeven aan de gedomesticeerde hond.
Blaffen komt daarentegen nauwelijks voor bij wolven en is waarschijnlijk een gedrag dat mensen bewust hebben geselecteerd. Blaffen werkt als een waarschuwingssignaal of om aanwezigheid te laten weten – heel waardevol, omdat jouw hond jou hiermee kan waarschuwen voor mogelijke gevaren.
Honden zijn bovendien ongelooflijk oplettend en doen hun uiterste best om jou te begrijpen door te luisteren naar de toon van je stem en je gezichtsuitdrukkingen te lezen. Het is dan ook minstens zo belangrijk dat jij niet alleen verwacht dat jouw hond naar jou luistert, maar ook dat jij je hond leert begrijpen en zijn signalen herkent.
Door selectief fokken zijn er tegenwoordig talloze verschillende hondenrassen, van de kleine Chihuahua tot de imposante Mastiff. Kleine hondenrassen (terriers) kunnen vaak hogere frequenties horen dan grote honden, wat verklaart waarom kleinere rassen vaak werden ingezet als ratten/ongedierte vangers.
Blaffen kan verschillende oorzaken hebben. Frustratie is er één, bijvoorbeeld wanneer jouw hond weinig controle ervaart over zijn omgeving, zoals bij onbekenden in de buurt. Ook de drukte en vele prikkels van het moderne leven kunnen ervoor zorgen dat je hond meer blaft, bijvoorbeeld wanneer hij lang binnen moet blijven.
De toonhoogte van het blaffen kan veel vertellen over wat jouw hond voelt. Een diepe blaf kan duiden op een waarschuwing, terwijl een hoge, piepende blaf vaak stress of angst laat zien, bijvoorbeeld als jouw hond alleen is.
Ook het ritme van de blaf heeft betekenis: daaraan is te horen of het bijvoorbeeld een territoriale-blaf, een alert-blaf, een angst-blaf of een spel-blaf is.
Honden communiceren niet alleen met geluid, maar ook met hun lichaam. Let daarom goed op de stand van de oren, de positie van de staart, de gezichtsuitdrukking en de algehele houding. Dit geeft je veel informatie over de emoties van je hond. Zo kan een laaghangende, tussen de poten geklemde staart wijzen op angst, terwijl een kwispelende staart juist een geurwolk verspreidt die informatie geeft over hoe jouw hond zich voelt.
Tijdens het spelen combineren honden vaak blaffen, grommen en piepen. Hun lichaamstaal maakt duidelijk dat het speels is, bijvoorbeeld met een speelbuiging waarbij de voorpoten naar voren zijn gestrekt en het achterste omhoog staat. Ook maken ze een ‘speellach’, een ademend geluid dat aangeeft dat het spel vriendelijk is.
Kinderen kunnen soms hetzelfde geluid maken als een speellach, wat soms tot misverstanden leidt. Wanneer kinderen dit dicht bij een hond doen, kan dat de hond aanmoedigen tot speels bijten. Deze beten zijn vaak oppervlakkig en worden gemaakt met alleen de voortanden. Hoewel ze speels bedoeld zijn, beseffen honden niet dat kinderen geen beschermende vacht hebben. Dit kan pijn doen en zelfs angst of wantrouwen naar de hond toe veroorzaken. Zorg er daarom altijd voor dat kinderen NOOIT dicht met hun gezicht bij honden komen om deze situatie te vermijden! en uiteraard is het voor de veiligheid van volwassenen ook beter dit niet te doen. Blaas daarom ook nooit voor de lol in het gezicht van de hond, daar zal de hond vrijwel zeker met een beet op reageren.
Jouw hond is gevoelig voor jouw emoties en reageert sterk op de toon van je stem. Hogere tonen stimuleren activiteit, terwijl lagere tonen juist kalmerend werken. Toch kunnen jouw bedoelingen soms verkeerd overkomen. Wanneer je je hond probeert te troosten als hij bang is, bijvoorbeeld bij vuurwerk, kan dit juist de angst versterken omdat jouw hond jouw spanning oppikt.
Daarom is het beter om rustig en ontspannen te blijven en rechtop te blijven staan. Vaak maken mensen zich klein of bukken ze om een bange hond te troosten, maar voor de hond kan dit juist een teken zijn dat jij ook bang bent. Een kalme, normale en bij voorkeur vrolijke houding geeft jouw hond vertrouwen en veiligheid.
Kortom: blaffen is een natuurlijke en belangrijke manier waarop jouw hond met jou communiceert. Vrijwel elke hond blaft, altijd met een reden. Door te leren waarom honden blaffen en goed te letten op hun lichaamstaal, kun jij beter begrijpen wat jouw hond nodig heeft. Dat maakt jullie band sterker en zorgt voor meer rust en vertrouwen.
(voor de leesbaarheid wordt over “hem” en “zijn” gesproken, uiteraard geldt e.e.a. ook voor teven)