Verliefd op het uiterlijk; maar klaar voor alles wat erbij hoort?

Die onweerstaanbare krullen, die bijzondere vachtkleur, die korte pootjes of dat stoere uiterlijk. De verdrietige foto van de hond ergens in een kennel in het buitenland. Je was meteen verkocht.

Maar heb je ook gekeken naar wie je daadwerkelijk in huis haalt?

Achter dat leuke koppie zit geen knuffel die je naar eigen wens kunt vormen. Daar zit een hond met instincten, genetische bagage, karakter en behoeften die vaak al generaties lang zijn vastgelegd.

Een teckel is niet zomaar een hond met korte pootjes. Een husky is geen wandelende teddybeer. En een border collie is niet simpelweg een slimme gezinshond. En die (witte) kuddebewaker uit Griekenland? Nu nog schattig maar grote kans dat ie over een poosje oma niet meer het huis binnen laat.

Je kiest een hond. Met alles wat daarbij hoort. Ook als dat minder goed uitkomt dan je had gehoopt.

Je hond is meer dan zijn/haar uiterlijk

Honden zijn generaties lang geselecteerd op hun vermogen om te werken, jagen, zoeken, bewaken, drijven en apporteren.

  • Je teckel is gefokt om zelfstandig dassen te bestrijden en onder de grond te werken. En is daarom gefokt om veel te blaffen zodat de jager weet waar de hond is. Daarom heeft de teckel zo’n brede borstkas – fijne klankkast!
  • Je husky om onder extreme omstandigheden sledes te trekken.
  • Je duitse herder om te werken, te hoeden en te beschermen.
  • Je cocker spaniël om door dicht struikgewas te gaan en wild op te stoten.
  • Je labrador om wild te apporteren, ook door water en over ruig terrein.
  • Je border collie om vee te drijven en beweging te controleren.
  • De kuddebewaker om zelfstandig beslissingen te nemen.

En dan verbazen we ons over hun werklust, energie, zelfstandigheid, doorzettingsvermogen of jachtinstinct? En noemen dat vervolgens “probleemgedrag”.

Tegenwoordig wonen deze honden vaak in woonwijken, liggen ze op de bank en maken ze dagelijks hun rondje. Eten uit hun bak 2x per dag. We verwachten dat ze zich aanpassen aan onze leefstijl, maar houden niet altijd rekening met hun oorspronkelijke functie.

Want: een hond die graaft, blaft, jaagt, drijft, rent of graag zelf beslissingen neemt, krijgt al snel het etiket druk, eigenwijs of lastig. Maar begrijpen we eigenlijk wel wat we van deze honden verwachten?

Wat maakt jouw hond tot wie hij is?

Gedrag ontstaat door een samenspel van verschillende factoren. Vier daarvan spelen een belangrijke rol.

1. Leren: je hond leert de hele dag door

Niet alleen tijdens een trainingssessie. Iedere wandeling, ontmoeting en dagelijkse situatie levert nieuwe ervaringen op. Je hond leert van jouw reacties, andere honden, mensen en alles wat hij meemaakt. Wat levert iets op? Wat is spannend? Wat werkt? Waar moet ik voorzichtig zijn?

Ook wanneer jij niet bewust aan het trainen bent, leert je hond. Soms zelfs precies datgene wat jij liever niet had aangeleerd.

2. De omgeving: meer dan je huis

De leefomgeving heeft grote invloed op het gedrag van je hond. Denk aan:

  • De sfeer en onderlinge verhoudingen binnen het gezin.
  • De omgang met mensen, kinderen en andere dieren.
  • De hoeveelheid prikkels en mogelijkheden om te ontspannen.
  • Rust, voorspelbaarheid en dagelijkse ervaringen.

Een drukke, onvoorspelbare omgeving heeft een andere invloed dan een rustige, stabiele leefomgeving.

3. DNA: aanleg verdwijnt niet (zomaar)

Honderden, soms duizenden jaren selectief fokken verdwijnen niet omdat jouw hond tegenwoordig in een woonwijk woont. Want wij mensen hebben honden zorgvuldig gefokt, al eeuwenlang, om ons te helpen in ons dagelijks leven.

Een teckel en een terrier kunnen nog steeds sterk de behoefte hebben om te graven en zelfstandig te werken met bijbehorend blafgedrag. Een border collie kan sterk reageren op beweging en accepteert niet zomaar dat jouw visite opstaat om naar de wc te gaan. Een husky kan een enorme behoefte hebben aan beweging en zelfstandigheid.

Genetica bepaalt niet alles en iedere hond is anders. Maar aanleg speelt wel degelijk een rol.

Je kunt gedrag begeleiden en bijsturen. Je kunt leren om te gaan met de instincten van je hond. Maar je kunt niet verwachten dat een jachthond zijn jachtinstinct zomaar verliest of dat een hond met een sterke drijfneiging ineens geen behoefte meer heeft om te drijven. Omdat jij dat nou eenmaal wil.

4. Het individu: geen hond is hetzelfde

Zelfs honden uit hetzelfde nest kunnen behoorlijk verschillen. Karakter, sekse, gezondheid en lichamelijke mogelijkheden spelen een rol. Maar ook omstandigheden die al vóór de geboorte beginnen.

Denk aan:

  • De omstandigheden tijdens de dracht.
  • De lichamelijke en mentale toestand van de moeder.
  • Invloeden vanuit eerdere generaties.
  • De omstandigheden rondom de geboorte.
  • De eerste levensweken en vroege ervaringen.
  • Voeding, gezondheid en verdere ontwikkeling.

Al deze factoren hebben invloed op de hond die uiteindelijk voor je staat. Voor iedere hond!

Een rasbeschrijving is geen gebruiksaanwijzing en een stamboom vertelt niet het hele verhaal want Moeder Natuur speelt ook nog een handje mee.

Mooi is niet altijd gezond

Wij mensen zijn gevoelig voor uiterlijk. Een bijzondere kleur, een volle krulvacht, korte pootjes, een plat snoetje of een zo klein mogelijk hondje. Hoe schattiger, hoe meer oxytocine er bij ons vrijkomt. Maar hoe ver gaan we om dat gewenste plaatje te krijgen?

Neem de populaire doodles.

De (originele) Labradoodle is een kruising tussen een Labrador Retriever en een Poedel. Twee intelligente rassen met een stevige achtergrond als werk- en jachthond. De poedel werd en wordt zelfs gebruikt bij politie en leger.

Die prachtige krullen vertellen je niets over de gezondheid, het karakter of de behoeften van de hond. En nee, hypoallergene honden bestaan niet zomaar omdat een fokker dat belooft. Maar het verkoopt wel.

En hoe zit het met steeds kleinere honden?

De vraag naar extreem kleine hondjes kan gevolgen hebben voor hun gezondheid. Denk aan kwetsbare botten, gewrichts- en knieschijfproblemen, gebitsproblemen en complicaties rondom dracht en geboorte. De hersentjes passen niet eens meer goed in dat kleine koppie dus de hond heeft constant, dag in dag uit, zware hoofdpijn. Maar: wel schattig. Dus het zal dan wel meevallen.

Niet iedere kleine hond is ongezond. Maar gaan we voor ons mensen een hond nóg kleiner te maken? Omdat hij dan zo gezellig mee kan in de tas, overal naartoe waar wij willen? Maar wil die hond dat eigenlijk wel? In alle drukte? Op kantoor? Terwijl ie zich vaak niet eens zo lekker voelt misschien?

Dan is er nog de populaire merle-kleur.

De bijzondere kleuren en tekeningen maken deze vacht aantrekkelijk. Maar ook hier is kennis van genetica essentieel.

Wanneer twee merle-honden met elkaar worden gekruist, hebben pups die van beide ouders het merle-gen erven een aanzienlijk verhoogd risico op aangeboren afwijkingen, waaronder ernstige gehoorproblemen en oogafwijkingen. Een bijzondere kleur mag nooit ten koste gaan van gezondheid.

Een pup kopen? Kijk verder dan die leuke foto’s, die schattige hond van de buren en informeer eens bij een professional.

Een prachtige website, professionele foto’s en mooie verhalen over liefde voor het ras zijn geen garantie voor verantwoord fokken. Vraag naar de gezondheidsonderzoeken van beide ouderdieren. Bekijk de uitslagen en informeer naar erfelijke aandoeningen binnen de lijnen. Verdiep je in het karakter van de ouderdieren en kijk onder welke omstandigheden de pups opgroeien.

Stel jezelf ook deze vragen:

  • Past het karakter van dit ras bij mijn ervaring met honden?
  • Kan ik voorzien in de bewegings- en mentale behoeften?
  • Kan ik omgaan met de natuurlijke instincten?
  • Heb ik voldoende tijd voor opvoeding, training en begeleiding?
  • Past deze hond ook bij mijn toekomstplannen?

En misschien wel de belangrijkste:

Kies ik deze hond omdat hij bij mij past, of vooral omdat ik zijn uiterlijk zo aantrekkelijk vind?

 

Een goede fokker stelt jou net zo goed kritische vragen en vertelt eerlijk over karaktereigenschappen en mogelijke gezondheidsrisico’s.

Mag je de pup maar één keer zien en kun je hem meteen meenemen? DOE HET NIET! Laat je niet verleiden door mooie praatjes en schattige puppyfoto’s. Neem de tijd om te controleren waar je een hond koopt. Ja, dat kan (lange) wachtlijsten betekenen. 

Je hebt al een hond? Leer hem/haar beter begrijpen

Misschien herken je inmiddels bepaalde eigenschappen van jouw hond. Gedrag waar je je eerder aan ergerde, krijgt ineens een andere betekenis.

Kijk eens kritisch naar je eigen verwachtingen. Heeft jouw hond voldoende mogelijkheden om zijn natuurlijke gedrag te uiten? Krijgt hij genoeg rust? Sluit jouw manier van opvoeden en trainen aan bij zijn karakter en behoeften?

Natuurlijk, je hoeft geen dassen en vossen te zoeken met je teckel, geen schapen aan te schaffen voor je border collie (hoewel die dat een goed idee zal vinden) en geen slee achter je husky te hangen. Maar je kunt wel zorgen voor passende uitlaatkleppen.

Denk aan snuffelen, zoeken, speuren, apporteren, denkwerk, samenwerken, kauwen en voldoende rust.

Het gaat niet om je hond voortdurend bezig te houden, maar om activiteiten aan te bieden die aansluiten bij zijn behoeften.

En nu jij…

Wij bepalen voor een groot deel hoe het leven van onze honden eruitziet. Waar ze wonen, wat ze eten, welke ervaringen ze opdoen en welke mogelijkheden ze krijgen. Dat brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Of je nu al jarenlang een hond hebt of nog op zoek bent naar een pup: verdiep je in het ras, kijk kritisch naar gezondheid en leer de individuele hond kennen.

Stop met alleen maar vragen wat jouw hond moet leren. Vraag je ook eens af wat jij over jouw hond moet leren.

Want een hond opvoeden begint niet bij het eisen van gewenst gedrag. Het begint bij begrijpen wie je in huis hebt gehaald.