Gedragsverandering bij de hond? Let op pijn!

Pijn en gedragsveranderingen bij honden: wat als je hond pijn of ongemak verbergt?

Lees hier het hele gepubliceerde artikel op Doggo.nl: https://www.doggo.nl/artikelen/hondengedrag/gedraagt-jouw-hond-zich-plotseling-anders/

Een hond kan ons vaak niet vertellen dat en waar het pijn doet. Toch probeert een hond op andere manieren te laten weten dat er iets niet goed is. Niet met woorden, maar met gedrag.

Een hond die ineens angstiger, meer gespannen, aanhankelijker of feller wordt, lijkt misschien een gedragsprobleem te hebben. Maar achter zo’n verandering kan ook pijn, lichamelijk ongemak of een ander gezondheidsprobleem schuilgaan. En dat is niet altijd gemakkelijk te herkennen. Honden kunnen pijn namelijk verrassend goed verbergen, waardoor er soms al langere tijd iets aan de hand is voordat een eigenaar het opmerkt.

Waarom verbergen honden pijn?

Dat honden pijn soms niet duidelijk laten zien, heeft voor een groot deel een evolutionaire achtergrond. In de natuur kan het tonen van kwetsbaarheid gevaarlijk zijn. Een gewond of verzwakt dier loopt immers meer risico. Ook onze huishonden beschikken nog steeds over deze biologische overlevingsmechanismen. Bovendien hoeft pijn niet hevig te zijn om invloed te hebben op gedrag. Ook mild, voortdurend of terugkerend ongemak kan ervoor zorgen dat een hond zich anders gaat gedragen. 

Lichamelijk ongemak beïnvloedt meer dan alleen het lichaam

Wanneer een hond zich lichamelijk niet goed voelt, kan dat invloed hebben op zijn dagelijks functioneren. Ongemak kan de nachtrust verstoren, de eetlust verminderen of ervoor zorgen dat een hond minder energie heeft. Daardoor kan ook zijn vermogen veranderen om met goed met lastige situaties om te gaan. Een situatie die normaal geen probleem vormt, kan op zo’n moment ineens te veel worden. Een hond die eerder rustig bleef bij bezoek, andere honden of aanrakingen, kan sneller gespannen of geïrriteerd reageren.

Dat betekent niet dat lichamelijke problemen altijd de oorzaak zijn van ieder gedragsprobleem. Wel is het belangrijk om deze mee te nemen wanneer gedrag plotseling verandert of wanneer een hond zich duidelijk anders gedraagt dan voorheen.

Kan adrenaline pijn tijdelijk onderdrukken?

Tijdens stress, opwinding of een spannende gebeurtenis komt het lichaam in een stressrespons terecht. Daarbij worden onder andere adrenaline en andere stresshormonen vrijgemaakt. Het lichaam beschikt daarnaast over natuurlijke mechanismen die de pijnbeleving tijdelijk kunnen beïnvloeden.

Dat kan verklaren waarom een hond opvallend actief kan blijven, ondanks een lichamelijk probleem. Hij kan bijvoorbeeld blijven rennen, spelen of reageren op zijn omgeving en pas daarna duidelijk meer rust nodig hebben. Een hond die enthousiast blijft bewegen, is daarom niet vanzelfsprekend pijnvrij.

Welke gedragsveranderingen kunnen wijzen op pijn of ongemak?

Pijn kan zich bij honden op allerlei manieren uiten. Soms wordt een hond juist aanhankelijker en zoekt hij voortdurend contact, terwijl een andere hond zich eerder terugtrekt en aanraking probeert te vermijden. Ook spanning of prikkelbaarheid kan toenemen. Een hond die normaal tolerant is, kan sneller grommen, happen of heftiger reageren wanneer zijn belastbaarheid door pijn of ongemak is verminderd.

Daarnaast kan een hond minder zin krijgen om te wandelen, spelen of apporteren. Misschien staat hij moeilijker op, beweegt hij voorzichtiger of verplaatst hij regelmatig zijn gewicht. Sommige honden vermijden ineens de trap, de bank of gladde vloeren. Andere honden likken of bijten opvallend vaak aan een bepaald lichaamsdeel.

Ook veranderingen in zindelijkheid, eetlust of slaap kunnen aanleiding zijn om verder te kijken. Vooral wanneer meerdere veranderingen tegelijk optreden of wanneer het gedrag plotseling ontstaat, is het verstandig om een lichamelijke oorzaak niet over het hoofd te zien. Pijn is overigens niet altijd de oorzaak van feller of afwerend gedrag. Wel kan pijn een bestaande reactie versterken. Een hond die zich lichamelijk niet goed voelt, heeft simpelweg minder ruimte om moeilijke situaties te verdragen.

Kijk ook naar het maag-darmkanaal

Wanneer we zoeken naar lichamelijke oorzaken van gedragsveranderingen, denken we vaak aan gewrichten, rug, gebit, oren of huid. Ook het maag-darmkanaal verdient echter aandacht. Buikpijn of langdurige darmklachten kunnen voor een hond bijzonder onprettig zijn en daarmee gedrag beïnvloeden. Dit kan soms veroorzaakt worden door de parasitaire besmetting giardia, die voor veel ongemak kan zorgen.

Er is steeds meer aandacht voor de complexe relatie tussen  het microbioom, de huid en de hersenen. Deze systemen staan niet los van elkaar, maar beïnvloeden elkaar.

Kan voeding het gedrag van je hond beïnvloeden?

Voeding kan zeker een rol spelen bij gedrag. Sommige honden reageren op bepaalde voedingsbestanddelen met lichamelijke klachten. Bij een voedselallergie speelt het immuunsysteem een rol, terwijl bij een voedselintolerantie sprake is van een andere, niet-immunologische reactie.

De klachten kunnen uiteenlopen van jeuk en terugkerende oorproblemen tot buikpijn, winderigheid en wisselende ontlasting. Wanneer een hond daar voortdurend last van heeft, kan dat vanzelfsprekend invloed hebben op zijn welzijn en daarmee ook op zijn gedrag. Honden kunnen op verschillende eiwitbronnen reageren. Kip en rund zijn veelgebruikte ingrediënten in hondenvoeding, snacks en kauwproducten en kunnen bij sommige honden een rol spelen bij voedselgerelateerde klachten. Dat betekent echter niet dat een hond met jeuk, buikproblemen of gedragsveranderingen automatisch allergisch of intolerant is voor kip of rund. Ook hier zijn er meer mogelijke oorzaken.

Vermoed je dat voeding een rol speelt, bespreek dit dan met je dierenarts. 

Vertrouw veranderingen in het gedrag van je hond

Gedrag heeft altijd een oorzaak. Een hond reageert vanuit een combinatie van zijn lichamelijke toestand, eerdere ervaringen, emoties, omgeving en stressniveau. Ook de situatie waarin het gedrag plaatsvindt, speelt een belangrijke rol. Daarom is het bij een plotselinge of onverklaarbare gedragsverandering belangrijk om niet alleen te vragen: “Hoe krijg ik dit gedrag weg?” Een minstens zo belangrijke vraag is: “Waarom laat mijn hond dit gedrag zien?”

Een hond die onverwacht gromt, zich terugtrekt, minder wil wandelen of ineens veel onrustiger is, is niet ineens ongehoorzaam of slecht opgevoed. Het gedrag kan een signaal zijn dat hij bang is, zich overweldigd voelt, moeite heeft met een situatie of zich lichamelijk niet goed voelt.

Een verandering in gedrag kan een signaal zijn

Door eerst te kijken naar de mogelijke oorzaak en naar wat een hond op dat moment nodig heeft, ontstaat een beter beeld van de situatie.

Wanneer naar de dierenarts?

Merk je dat je hond duidelijk anders gaat reageren of vermoed je dat hij pijn of lichamelijk ongemak heeft? Neem dan contact op met je dierenarts. Probeer zo concreet mogelijk te beschrijven wat er veranderd is.  Juist details kunnen helpen om mogelijke lichamelijke oorzaken te herkennen.

Is je hond onderzocht en is er geen medische oorzaak gevonden, maar blijft het gedrag zorgen geven? Dan kan begeleiding door een gekwalificeerde hondengedragstherapeut of andere deskundige op het gebied van hondengedrag waardevol zijn.

Luister naar wat je hond probeert te vertellen

Honden doen iedere dag hun best om te functioneren in onze mensenwereld. Ze leren omgaan met onze verwachtingen, routines en regels. Soms lukt dat minder goed. En soms is het gedrag dat wij lastig vinden juist een belangrijk signaal. Een hond die plotseling anders reageert, probeert ons niet dwars te zitten. Misschien is hij bang, gespannen of onzeker. Misschien begrijpt hij de situatie niet. Of misschien voelt hij zich lichamelijk niet goed.

Wie verder kijkt dan het gedrag alleen, krijgt vaak een veel beter beeld van wat een hond nodig heeft.

Vaak is gedrag namelijk de enige manier waarop een hond ons kan vertellen dat er iets niet goed voelt.

 

Bron

Mills, D., Demontigny-Bédard, I., Gruen, M., Klinck, M., McPeake, K., Barcelos, A., Hewison, L., Van Haevermaet, H., Denenberg, S., Hauser, H., Koch, C., Ballantyne, K., Wilson, C., Mathkari, C., Pounder, J., Garcia, E., Darder, P., Fatjó, J. & Levine, E. (2020). Pain and Problem Behavior in Cats and Dogs. Animals, 10(2), 318.