Over “nee”, “foei” en waarom je hond daar verrassend weinig mee kan.
“Nee!”“Uh uhhhh!” “Foei!” “Nee, dat mag niet!”
Veel hondeneigenaren gebruiken deze woorden dagelijks. Vaak automatisch, soms uit frustratie en meestal om gedrag snel te stoppen. Alleen begrijpen honden daar vaak verrassend weinig van.
Want als “nee” echt zo duidelijk was, waarom herhaalt je hond het gedrag dan steeds opnieuw?
Honden communiceren anders dan wij (denken)
Mensen gebruiken vooral taal. Honden niet. Zij leven in een wereld van geur, beweging, energie en associaties. Waar wij focussen op woorden, letten honden vooral op lichaamstaal, stemgebruik en spanning. Wat voor ons vanzelfsprekend lijkt, is voor een hond vaak veel minder duidelijk.
Honden communiceren voornamelijk met lichaamstaal, naar elkaar en naar ons. En lezen onze lichaamstaal. Kleine veranderingen in houding, spanning, beweging of blikrichting betekenen voor hen ontzettend veel. Daarom proberen ze ook voortdurend ónze lichaamstaal te lezen — en daar zijn ze ongelooflijk goed in. Veel beter dan wij ons realiseren. En ja, ook die kleine pup al.
Het lastige? Onze lichaamstaal zegt regelmatig iets anders dan onze woorden. We zeggen bijvoorbeeld “kom maar”, terwijl we gespannen staan of voorover buigen. Of we zeggen “nee”, maar geven ondertussen toch aandacht.
Voor honden zijn dat tegenstrijdige signalen. En omdat lichaamstaal voor hen belangrijker is dan woorden, maakt dat onze communicatie vaak onduidelijk.
Waar jij denkt: “Hij weet toch dat dit niet mag?” Probeert de hond te ontcijferen: “Wat wil je dan wél van mij?”
Waarom “nee” weinig duidelijk maakt
Voor mensen betekent “nee”: stoppen. Voor honden is dat veel minder concreet. Het vertelt namelijk niet:
- wat ze wél moeten doen / wat jij dan wel wilt
- welk gedrag gewenst is
- hoe ze succes kunnen behalen
Een hond die opspringt en “nee” hoort, leert dus niet automatisch wat hij dan beter kan doen.
Daarom werkt het veel beter om gewenst gedrag actief aan te leren. Dat is duidelijk, concreet en begrijpelijk voor je hond. Daar heeft ie iets aan! Want als de hond niet weet wat ie moet doen, doet de hond wat ie nou eenmaal doet, namelijk hondendingen!
Honden doen wat werkt
Honden herhalen gedrag dat iets oplevert. Dat kunnen voertjes zijn, maar ook aandacht, contact of reactie van het baasje. Zelfs/ook negatieve aandacht kan gedrag versterken. Als opspringen telkens reactie oplevert, leert een hond simpelweg dat het effect heeft.
Niet corrigeren, maar begeleiden
Een kleine denkverandering maakt een groot verschil. Vraag jezelf niet af: “Hoe stop ik dit gedrag?” Maar: “Wat wil ik ervoor in de plaats zien?” En – heeft de hond dat al geleerd? Is het duidelijk wat je bedoelt?
Door gewenst gedrag duidelijk te maken én op het juiste moment te belonen, ontstaat er veel minder verwarring.
Dus:
De volgende keer dat je “nee” wilt zeggen, stel jezelf dan eerst deze vraag: “Wat wil ik graag dat mijn hond dan wél doet?” Dat antwoord geeft richting aan je training.