Blog: honden en kinderen – een veilige band begint bij volwassenen

Het klinkt als het perfecte plaatje: een schattige pup die deel wordt van het gezin, of een baby die opgroeit naast een lieve hond. Iedereen hoopt op een hechte vriendschap en uiteraard wil niemand dat de hond een kind bijt. En toch gebeuren er veel meer bijtincidenten dan gedacht – en dat is meestal met de hond van het gezin – of die van vrienden of familie. Met alle gevolgen voor de kinderen, ouders – en vaak vérstrekkende gevolgen voor de hond…

Juist met de honden waar we zo dol op zijn, die als gezinslid worden gezien.

Sprookje vs. realiteit

Door schattige reclames, kinderfilms en social media ontstaat vaak het beeld dat honden en kinderen vanzelf beste vriendjes zijn. Zet ze bij elkaar en het is één groot feest. Maar helaas: de realiteit is anders. Voorbeelden genoeg:

Een golden retriever die ongemakkelijk wegkijkt als een baby tegen zijn snuit wordt aangedrukt, maar waarvan gezegd wordt dat hij “verliefd is”.

Een labrador waar een peuter aan hangt, omdat “labradors zo goed met kinderen kunnen”.

Een doodle die verstijft als er een kindje bovenop wordt gezet, terwijl men enthousiast roept dat ze nu al maatjes zijn.

Een hond die een kind likt uit ongemak (een ‘lick to dismiss’) – maar dat op social media massaal wordt gedeeld als een “lief kusje”. (Honden kussen niet! Het likken is in de meeste gevallen een teken van aangeven dat het allemaal teveel wordt voor de hond!)

Wie hondentaal kent, ziet in deze beelden signalen van stress, spanning en overprikkeling. Maar juist deze signalen worden vaak niet herkend – of verkeerd geïnterpreteerd.

Dit geldt voor álle honden – ongeacht ras of uiterlijk

Het is belangrijk om te benadrukken: dit geldt voor alle honden. Voor elk ras, elk formaat en elk uiterlijk. Dus óók voor die schattige doodles met hun zachte krulletjes en honden met een zogenaamd “zachtaardig” imago. Deze voelen zich net zo ongemakkelijk als een herder of terriër als hij wordt lastiggevallen, opgepakt of als kinderen over zijn grenzen gaan. Lief en schattig uitzien betekent niet automatisch dat een hond alles maar accepteert – of veilig is voor kinderen.

We moeten stoppen met te denken: “Maar hij is zo lief!” of “Het is een doodle, die kunnen toch overal tegen?” Elke hond, ongeacht hoe hij eruitziet of welk ras op papier “kindvriendelijk” zou zijn, heeft recht op respect, rust en veiligheid.

Honden worden niet geboren met vanzelfsprekende liefde voor kinderen

Een hond vindt een kind op zichzelf niet goed of slecht. Wat bepalend is, zijn de ervaringen die de hond opdoet met kinderen. Zijn die ervaringen positief en veilig, dan kan er een fijne band ontstaan. Maar zijn de ervaringen overweldigend, pijnlijk of beangstigend, dan kan de hond angstig of defensief reageren.

En als een hond zich onveilig voelt, kan hij gaan grommen. Dat is een waarschuwing. Wordt daar niet naar geluisterd – of wordt de hond zelfs gestraft voor het grommen – dan blijft er op een gegeven moment nog maar één optie over: bijten. Niet uit agressie, maar uit pure noodzaak.

Geen schuld, wél verantwoordelijkheid

Het is niet de schuld van het kind. En ook niet van de hond. De verantwoordelijkheid ligt bij de volwassenen. Wij moeten de hond beschermen tegen onbegrip en overprikkeling. En we moeten kinderen leren hoe ze veilig en respectvol met een hond omgaan. Want dat weten ze niet vanzelf – en worden daarin vaak overschat. Kinderen imiteren het gedrag van volwassenen dus hoe ouders, grootouders of oppassen met de hond omgaan, wordt door het kind nagebootst.

Mensentaal vs. hondentaal

Wij uiten liefde met aanraking: knuffelen, kussen, vasthouden. Kinderen doen dat na. Maar honden zijn geen mensen – en veel honden vinden al die lichamelijke aandacht helemaal niet prettig. Zeker pups kunnen hier niet goed mee omgaan. Ze begrijpen knuffelen niet en reageren er vaak op met bijtgedrag: als spel, of om aan te geven dat ze het niet fijn vinden.

Goede relaties komen niet vanzelf – ze worden opgebouwd

Met een goede basis van wederzijds respect, veiligheid en positieve ervaringen, kunnen kinderen en honden absoluut een hechte band opbouwen. De meeste honden staan daarvoor open. En de meeste kinderen ook. Maar beide partijen moeten dat leren – onder begeleiding van de volwassenen om hen heen.

Honden doen hun best om ons te begrijpen. Maar als we echt in harmonie met honden willen leven, moeten wij ook hún taal leren spreken. Hun signalen leren herkennen. Begrijpen wat ze ons proberen te vertellen.

Wil jij als ouder weten hoe je jouw kind kunt leren omgaan met jullie hond? Of wil je een fijne, veilige relatie opbouwen tussen hond en kind?

Ik help je daar graag bij. Als Kids Around Dogs Approved Professional® begeleid ik gezinnen bij het opbouwen van een veilige en liefdevolle band tussen hond en kind. Ook voor kinderen die wat gevoeliger zijn. Wil je dat? Dan kan je via deze site contact met mij opnemen!

(Voor de leesbaarheid is in deze tekst gekozen voor “hij” als aanduiding van de hond. Uiteraard geldt dit ook voor teven.)

WAARSCHUWING: voor de veiligheid van kinderen wil ik dringend adviseren kinderen onder de 12 jaar oud NOOIT met een hond alleen te laten, ook niet heel even. Zorg ALTIJD voor actieve supervisie van een volwassene.